Fırında Beşamel Soslu Makarna Tarifi
Beşamel soslu fırında makarna; haşlanmış makarnanın kremamsı sos ve rendelenmiş peynirle birleştirilip üzeri kızarana kadar pişirilmesiyle hazırlanır. Dışı hafif kızarmış, içi yumuşak ve soslu yapısıyla hem günlük sofralarda hem de kalabalık menülerde ana yemek veya sıcak yardımcı yemek olarak sunulabilir.
Bu tarifte makarna tamamen yumuşatılmadan haşlanır, pürüzsüz bir beşamel sosla karıştırılır ve peynirli üst katmanla fırına verilir. Kullanılan makarnanın biçimi, sosun kıvamı ve fırında kalma süresi sonuç üzerinde etkili olabileceğinden ölçüler küçük ayarlamalarla kişisel damak zevkine uyarlanabilir.
Fırında Makarna İçin Gerekli Malzemeler
Beşamel soslu fırında makarna için temel olarak makarna, süt, un, tereyağı ve eriyebilen bir peynir gerekir. Fırında makarna malzemeleri:
Makarna için:
- 1 paket fırın makarna veya kalın çubuk makarna
- Makarnayı haşlamak için yeterli miktarda su
- 1 tatlı kaşığı tuz
- 1 yemek kaşığı sıvı yağ
Beşamel sos için:
- 3 yemek kaşığı tereyağı
- 3 yemek kaşığı un
- 4 su bardağı süt
- Yarım çay kaşığı karabiber
- Bir tutam rendelenmiş muskat
- Damak tadına göre tuz
Makarna karışımı için:
- 1 adet yumurta
- 1 su bardağı rendelenmiş kaşar peyniri
- Yarım su bardağı rendelenmiş beyaz peynir veya lor peyniri
Üzeri için:
- 1-1,5 su bardağı rendelenmiş kaşar peyniri
Muskat isteğe bağlı olarak kullanılabilir. Beyaz peynir daha belirgin bir tuzluluk verirken lor peyniri daha yumuşak bir lezzet sağlayabilir. Kullanılan peynirlerin tuz oranı yüksekse beşamel sosa eklenecek tuz miktarını azaltmak uygun olabilir.
Fırında Makarna Nasıl Yapılır?
Fırında makarna, hafif diri haşlanan makarnanın beşamel sos ve peynirle birleştirilip fırında üzeri kızarana kadar pişirilmesiyle yapılır. İşte adım adım fırında makarna tarifi:
- Fırını ısıtın.
Fırını alt-üst ayarda yaklaşık 190 dereceye getirin. Makarna karışımı hazırlandığında fırının önceden ısınmış olması daha dengeli bir pişirme sağlayabilir. - Haşlama suyunu hazırlayın.
Geniş bir tencereye bol miktarda su koyun. Su kaynamaya başladığında tuzu ve sıvı yağı ekleyin. - Makarnayı haşlayın.
Makarnayı kaynayan suya ilave edin. Paket üzerinde belirtilen süreden yaklaşık 2-3 dakika daha kısa haşlayarak hafif diri bırakın. Fırında da pişmeye devam edeceği için bu aşamada tamamen yumuşaması gerekmez. - Makarnayı süzün.
Haşlanan makarnayı süzgece alın ve fazla suyunun akmasını bekleyin. Makarnayı uzun süre soğuk suyun altında tutmak yerine kısa bir durulama yapmak yeterli olabilir. - Beşamel sosu hazırlayın.
Tereyağını ayrı bir tencerede eritin. Unu ekleyip kokusu hafifleyene kadar karıştırarak kavurun. Sütü azar azar ilave ederek pürüzsüz bir kıvam oluşana kadar çırpın. - Sosu tatlandırın.
Beşamel sos koyulaşmaya başladığında tuz, karabiber ve isteğe bağlı olarak muskat ekleyin. Sosu ocaktan alın ve birkaç dakika ılımaya bırakın. - Yumurtayı sosa ekleyin.
Yumurtayı ayrı bir kâsede çırpın. Sıcak sosun yumurtayı bir anda pişirmemesi için beşamel sostan birkaç kaşık alıp yumurtaya karıştırın. Ardından bu karışımı tencereye ekleyerek hızlıca çırpın. - Makarna ve sosu birleştirin.
Haşlanmış makarnayı geniş bir karıştırma kabına alın. Beşamel sosun büyük bölümünü, rendelenmiş kaşar peynirini ve beyaz peyniri ekleyin. Makarnalar kırılmadan sos her yerine dağılana kadar karıştırın. - Fırın kabına aktarın.
Orta büyüklükte bir fırın kabını hafifçe yağlayın. Makarna karışımını kaba aktararak yüzeyini bir spatulayla düzeltin. - Üst katmanı hazırlayın.
Ayırdığınız beşamel sosu makarnanın üzerine yayın. Rendelenmiş kaşar peynirini yüzeyi kaplayacak biçimde serpiştirin. - Fırında pişirin.
Makarnayı önceden ısıtılmış fırında yaklaşık 25-30 dakika pişirin. Üst kısmı yeterince kızarmadıysa son birkaç dakika yalnızca üst ısıtıcı veya ızgara ayarı kullanılabilir. - Dinlendirin ve dilimleyin.
Fırından çıkan makarnayı yaklaşık 10-15 dakika dinlendirin. Bu süre, sosun toparlanmasına ve dilimlerin daha düzgün çıkmasına yardımcı olabilir.
Beşamel Sos Nasıl Yapılır?
Beşamel sos, tereyağında kavrulan una sütün kontrollü biçimde eklenip karışım koyulaşana kadar pişirilmesiyle hazırlanır.
Öncelikle tereyağı orta-kısık ateşte eritilir. Un eklendikten sonra bir çırpıcı veya tahta kaşıkla sürekli karıştırılarak yaklaşık 1-2 dakika kavrulur. Unun renginin fazla koyulaşmaması, sosun açık rengini korumasına yardımcı olur.
Sütü tek seferde dökmek yerine birkaç aşamada ilave etmek daha pürüzsüz bir yapı sağlayabilir. İlk süt eklendiğinde karışım yoğunlaşır; bu sırada hızlıca çırpmak topakların açılmasını kolaylaştırır. Kalan süt azar azar eklenerek sos akışkan bir kıvama getirilir.
Karışım kaynamaya yaklaştıkça koyulaşır. Kaşığın arkasını ince bir tabaka hâlinde kapladığında sos ocaktan alınabilir. Tuz, karabiber ve muskat gibi tatlandırıcılar pişirmenin son bölümünde eklenebilir.
Sosta küçük topaklar kalırsa karışım ince bir süzgeçten geçirilebilir veya kısa süre el blenderıyla karıştırılabilir. Ancak doğru ısı ve düzenli çırpma çoğu zaman pürüzsüz bir sonuç için yeterlidir.
Fırın Makarna İçin Hangi Makarna Kullanılır?
Fırında makarna için kalem makarna, rigatoni, penne veya kalın kesilmiş boru makarna çeşitleri tercih edilebilir. Bu türlerin oyuk yapısı beşamel sosun makarnaya tutunmasına yardımcı olur. Burgu makarna da sosu iyi taşısa da klasik fırın makarna görünümünden daha farklı bir sunum oluşturur.
Spagetti gibi ince ve uzun makarnalar kullanılabilir; ancak pişerken birbirine yapışmaları ve dilimleme sırasında daha dağınık bir yapı oluşturmaları mümkündür. Çok ince makarna çeşitleri ise fırında kısa sürede yumuşayabileceğinden daha dikkatli haşlanmalıdır.
Makarna seçerken yalnızca biçime değil, paket üzerinde belirtilen pişirme süresine de bakmak gerekir. Fırına girecek makarnanın haşlama sırasında hafif diri bırakılması, son dokunun daha dengeli olmasına katkı sağlayabilir.
Fırında Makarna Yapımının Püf Noktaları
Fırında makarnanın dengeli kıvamda olması için makarnayı fazla haşlamamak, beşamel sosu akışkan bırakmak ve karışımı yeterli miktarda sosla kaplamak gerekir.
Makarnayı haşlarken paket üzerindeki sürenin tamamını kullanmak yerine birkaç dakika erken süzmek faydalı olabilir. Böylece makarna fırında sosu çekerken parçalanmadan pişmeye devam eder.
Beşamel sos ocaktan alındığında oldukça koyu olmamalıdır. Sos bekledikçe ve fırında piştikçe yoğunlaşacağı için başlangıçta hafif akışkan bir yapı tercih edilebilir.
Makarnayla sosun iyice karışması önemlidir. Yalnızca tepsinin üzerine sos döküldüğünde alt katmanlar kuru kalabilir. Sosun büyük bölümünü makarnayla karıştırmak, kalan kısmını ise üst katmanda kullanmak daha dengeli bir sonuç verebilir.
Peynirin tamamını yalnızca yüzeye eklemek yerine bir bölümünü makarna karışımına katmak, iç dokunun daha lezzetli olmasını sağlayabilir. Üst katmanda kullanılan peynir ise kızarmış ve hafif kabuklu bir görünüm oluşturur.
Fırın kabının çok geniş olması makarna tabakasını inceltebilir ve karışımın daha hızlı kurumasına neden olabilir. Çok küçük bir kapta ise orta bölümün geç ısınması mümkündür. Makarna karışımının yaklaşık 4-5 santimetre kalınlığında yayılabileceği bir kap tercih edilebilir.
Fırından çıkan makarnayı hemen kesmek yerine kısa süre bekletmek de önemlidir. Dinlenme sırasında sos toparlanır, peynir hafifçe sertleşir ve porsiyonlar daha düzenli çıkar.
Makarna Ne Kadar Haşlanmalıdır?
Fırında kullanılacak makarna, paket üzerinde önerilen süreden yaklaşık 2-3 dakika daha kısa haşlanarak hafif diri bırakılmalıdır.
Örneğin pakette 10 dakika pişirme süresi belirtilmişse makarnayı yaklaşık 7-8 dakika sonra kontrol etmek uygun olabilir. Ancak makarnanın kalınlığı ve kullanılan markaya göre bu süre değişebileceği için yalnızca saate bağlı kalmak yerine dokusunu kontrol etmek gerekir.
Beşamel Sosun İdeal Kıvamı Nasıl Olmalıdır?
Fırında makarna için beşamel sos, kaşığın arkasını kaplayan ancak döküldüğünde rahatça akan orta yoğunlukta olmalıdır.
Sos çok koyu hazırlanırsa fırında daha da yoğunlaşarak makarnanın kuru ve ağır bir yapıya sahip olmasına neden olabilir. Böyle bir durumda ocaktan almadan önce az miktarda süt eklenerek kıvam açılabilir.
Fazla sıvı bir sos ise fırın kabının tabanında birikebilir ve makarnanın dilimlenmesini zorlaştırabilir. Sos bekledikten sonra hâlâ süt kadar akışkansa birkaç dakika daha kısık ateşte karıştırılarak pişirilebilir.
İdeal kıvamı anlamak için bir kaşık sosa batırılıp çıkarılabilir. Sos, kaşığın arkasında ince ve düzgün bir tabaka bırakıyor ancak kalın bir hamur gibi tutunmuyorsa kullanıma yakın demektir.
Fırında Makarnanın Kuruması Nasıl Önlenir?
Fırında makarnanın kurumasını önlemek için yeterli miktarda akışkan beşamel sos kullanmak, makarnayı fazla haşlamamak ve fırında gereğinden uzun süre tutmamak gerekir.
Sosun makarnanın her yerine ulaşması, nemin tepsi boyunca dengeli dağılmasına yardımcı olur. Özellikle alt katmanların kuru kalmaması için makarna ile beşamel sosun fırın kabına alınmadan önce karıştırılması önemlidir.
Pişirme kabının üzeri ilk 15 dakika yağlı kâğıt veya alüminyum folyoyla kapatılabilir. Daha sonra üzeri açılarak peynirin kızarması sağlanabilir. Bu yöntem özellikle fanlı fırınlarda yüzeyin erken kurumasını sınırlayabilir.
Fırında Makarnanın Yanına Ne Gider?
Fırında makarnanın yanına hafif çorbalar, et veya tavuk yemekleri, mevsim salataları ve yoğurtlu eşlikçiler yakışabilir.
Beşamel sos ve peynir makarnaya yoğun bir yapı kazandırdığı için menünün kalanında daha sade ve ferah seçenekler tercih edilebilir. Domates çorbası, sebze çorbası veya şehriye çorbası başlangıç olarak sunulabilir.
Fırında makarnayla birlikte servis edilebilecek bazı yemekler şunlardır:
- Izgara tavuk
- Fırında tavuk baget
- Izgara köfte
- Et sote
- Sebzeli tavuk
- Fırında sebze
- Zeytinyağlı taze fasulye
- Bezelye yemeği
Yanına mevsim salatası, roka salatası, çoban salatası veya yoğurtlu salatalar eklenebilir. Turşu ve cacık da peynirli, kremamsı yapıyı dengeleyebilecek seçenekler arasındadır.
Fırında makarna tek başına ana yemek olarak sunulacaksa bol yeşillikli bir salata ve hafif bir içecek çoğu sofra için yeterli bir eşlik oluşturabilir.
Fırında Makarna Nasıl Servis Edilir?
Fırında makarna, fırından çıktıktan sonra kısa süre dinlendirilip kare veya dikdörtgen dilimler hâlinde sıcak servis edilir.
Makarnayı yaklaşık 10-15 dakika bekletmek, içindeki sosun toparlanmasına yardımcı olur. Hemen kesildiğinde peynir ve beşamel sos akışkan kalabileceği için porsiyonlar dağılabilir.
Dilimlemek için geniş ve keskin bir bıçak kullanılabilir. Her kesimden önce bıçağı temizlemek, peynirli kenarların daha düzgün görünmesini sağlayabilir. Porsiyonları tepsiden almak için düz bir spatula kullanmak pratik olur.
Servis sırasında makarnanın üzerine ince kıyılmış maydanoz, taze kekik veya az miktarda karabiber eklenebilir. Üst yüzey yeterince kızarmışsa ayrıca sos kullanmak gerekmeyebilir.
Fırında Makarna Nasıl Saklanır?
Fırında makarna tamamen soğuduktan sonra kapaklı bir kapta veya üzeri sıkıca kapatılmış biçimde buzdolabında saklanabilir.
Tepside kalan makarna porsiyonlara ayrılarak saklama kabına yerleştirilebilir. Böylece yalnızca tüketilecek miktarı ısıtmak daha kolay olur ve dilimlerin biçimi daha iyi korunabilir.
Yeniden ısıtırken makarnanın üzerine birkaç kaşık süt veya az miktarda beşamel sos gezdirilebilir. Fırında ısıtılacaksa kabın üzerini ilk bölümde kapatmak, yüzeyin kurumasını azaltabilir. Son birkaç dakika kapak açılarak peynirin yeniden kızarması sağlanabilir.
Mikrodalga fırında ısıtma yapılacaksa porsiyonun yanına küçük bir miktar süt eklenebilir ve kap gevşek biçimde kapatılabilir. Kısa aralıklarla ısıtmak, kenarların fazla sertleşmesini önlemeye yardımcı olabilir.
